Aurreko artikuluan, gazteak gaur egun ingurune digital batean nola hazten diren aipatzen genuen. Hortik abiatuta, oso ohikoa den galdera bat sortzen da:
Zergatik eragiten dute hainbeste sare sozialek autoestimuan eta ongizate emozionalean?
Erantzuna ez dago sareetan ematen den denboran bakarrik, baita plataforma horiek nola funtzionatzen duten eta pertsona asko plataforma horiek erabiltzen hasten diren funtsezko unean ere.
Nerabezaroan, identitatea oraindik eraikitzen ari da, eta besteen begiradak pisu handia du.
Konparatzea gizatiarra da. Etengabe egitea ez.
Nerabezaroan, normala da besteengan begiratzea nor naizen eta taldean nola sartzen naizen ulertzeko.
Beti egon da berdinekin konparatzea:
ikastetxean, lagun taldean edo eguneroko jardueretan.
Aldea da orain alderaketa hori etengabea, berehalakoa eta globala izan daitekeela.
Sare sozialek etengabe erakusten dituzte beren bertsiorik onenean agertzen diren irudiak, esperientziak eta bizimoduak: hautatuak, editatuak eta kontu handiz partekatuak.
Erreferentzia nagusia bertsio idealizatu horiek direnean, erraza da norbera inoiz ez dagoela parean sentitzea, konparazioak errealitate osoa islatzen ez badu ere.
Erakusleiho iraunkorra
Sare sozialek erakusleiho gisa funtzionatzen dute, eta behatu ez ezik, erakutsi ere egiten gaituzte.
Edukia argitaratzea, iruzkinak jasotzea edo erreakzioak espero izatea norberaren balioa neurtzeko modu bihur daiteke, konturatu gabe.
Horrek honako hauek sor ditzake:
- presioa, modu jakin batean agertzeagatik
- dena partekatu behar izatearen sentsazioa
- esperientziez gozatzeko zailtasuna, kanpotik nola ikusiko diren pentsatu gabe
- kanpoko onespenaren beharra ondo sentitzeko
Ez da beti gertatzen, baina autoestimua oraindik sortzen ari denean, dinamika horiek eragin handiagoa izan dezakete.
Arreta erakartzeko diseinatutako ingurunea
Plataforma digitalek ez dute ausaz funtzionatzen. Ahalik eta denbora gehien konektatuta egoteko diseinatuta daude.
Pantailan agertzen den edukia begiratzen, bilatzen edo komentatzen dugunaren arabera hautatzen da.
Horren ondorioz, pertsona bakoitzak interesatzen zaiona edo eragiten diona baino gehiago ikusten du, ideia edo emozio jakin batzuk indartu ditzakeen eduki-burbuila moduko bat sortuz.
Funtzionamendu hori ulertzeak lagundu egiten du ulertzen dinamika horietako asko ez daudela pertsonaren mende bakarrik, baita elkarreragiten duen ingurune digitalaren mende ere.
Kontua ez da teknokogia deabrutzea
Sare sozialek ere alderdi positiboak izan ditzakete. Beste pertsona batzuekin konektatzeko, ikasteko, interesak adierazteko edo laguntzeko espazioak aurkitzeko aukera ematen dute.
Helburua ez da ezabatzea, baizik eta ulertzea nola eragiten duten kontzienteago erabili ahal izateko.
Testuingurua ulertzen dugunean, errazagoa da gazteei laguntzea – eta heldu gisa laguntzea – mundu digitalarekin harreman orekatuagoa eraikitzen.
Hurrengo artikuluan, sare sozialen erabilera osasungarriagoa egiten eta ongizate emozionalean duten eragina murrizten lagun dezaketen gako batzuk ikusiko ditugu.



