SARE SOZIALAK
SARE SOZIALAK
zer da.
Sare sozialak hain ezagunak izatearen arrazoi nagusia harremanak izateko modu erraz eta azkarra izatea da. Hurbil ez daudenekin komunikatu, haiekin gauzak partekatu edo beste pertsona batzuk ezagutu ditzakezu.
Ezin ditugu ukatu ziur ezagutzen dituzun abantaila horiek eta beste asko, benetan ba al dakigu horiek osasuntsu erabiltzen? Gaur egun badakigu sare sozialekin dugun harremanak edo etengabeko esposizioak ondorio negatiboak izan ditzakeela gure osasun mentalean, baina... Ba al dakizu zeintzuk diren?
Garrantzitsua da horiek ezagutzea eta behar diren neurriak hartzea gure osasun mentala zaintzeko.
mendekotasuna..
Inoiz pentsatu al duzu zenbat denbora ematen duzun egunean zure sare sozialetan?
Gero eta gehiago dira WhatsApp, Instagram, Tik Tok eta abar gabe bizi ezin direnak. Hori gertatzen denean, sare sozialekiko mendekotasunaz edo adikzioaz ere hitz egin genezake. "Atsegin dut", iruzkin edo abisu bakoitza adiktibo bihur daiteke, eta antsietatea eta depresioa eragin dezake balioztatzea iristen ez denean.
Baina nola jakin sareekiko adikziorik dagoen? Beti esaten dugun bezala, diagnostikoa beti mediku profesional batek egin behar du, baina argibide batzuk emango dizkizugu mendekotasuna garatzen ari ote den jakiteko:
SEINALEAK
autoestimu bajua.
Estandar estetikoak betetzeko presioak eta besteekin etengabe alderatzeak frustrazio- eta huts-sentimenduak areagotu ditzakete, gure autokonfiantzari kalte eginez eta antsietate- eta depresio-arazo larriak garatzeko arriskua areagotuz. Gogoratu sareetan aurkitzen ditugun edertasun-ereduak irudi ukituetan eta editatuetan oinarritzen direla, eta ez benetako irudietan.
Bestalde, beste arrisku-faktore posible bat sare sozialetara konektatuta gaudenean egiteari uzten dioguna da. Horrek jarduera fisikorik ez egitea eta emozio atseginak, lorpen sentimenduak sortzen dituzten eta gure talentuak garatzeko aukera ematen duten beste jarduera batzuk barne hartzen ditu.
Era berean, sare sozialen bidez ezartzen ditugun harremanen kalitateak ere eragina izan dezake. Harreman azalekoagoak direnez eta emozioen ikuspegitik hain gogobetegarriak ez direnez, bakardadearen eta gizarte-isolamenduaren sentsazioa areagotzen da. Horri gure autoestimuan izan dezakeen eragin negatiboa gehitzen badiogu, depresioa garatzeko arriskuak areagotu egiten dira.
Orduan, sare sozialek depresioa eragiten dute? Erantzuna ez da hain erraza, dena pertsonaren araberakoa izango baita. Hala ere, esan dezakegu erabilera desegokia lagungarria izan daitekeela hura agertzeko eta okerrera egiteko.
lo-arazoak.
Sare sozialak erabiltzeak, batez ere gauez, ezinegona eta sarean jarraitzeko beharra areagotzen du. Gainera, jasotzen ditugun komentario edo edukiengatik ere alerta egoera konstantean mantendu gaitzake, atsedena zailduz.
Gainera, pantailen argiaren eraginpean egoteak, batez ere lo egin aurretik, loaren nahasteak garatzeko arriskua areagotzen du.
ezezagunekin harremanetan jartzea.
Sare sozialen bidez xehetasun intimoak partekatzeak edo ezezagunekin hitz egiteak arrisku batzuk ekar diezazkiguke, hala nola ziberbullyinga, sexu-erasoak edo indarkeria digitala. Pertsona batzuek informazio hori gure kontra erabil dezakete, gu beldurtzeko edo umiliatzeko.
Ziberjazarpen-modutzat hartzen dira gezurrak zabaltzea edo norbaiten argazkiak edo bideoak argitaratzea haren baimenik gabe; mezu, irudi edo bideo mingarriak, abusuzkoak edo mehatxuzkoak bidaltzea; edo beste pertsona baten itxura hartzea eta haren izenean edo kontu faltsuen bidez mezuak bidaltzea.
Zure segurtasunaz kezkatuta bazaude edo zure sare sozialetan gertatutako zerbaitek urratu eta deseroso sentitu bazaizu, ez izan zalantzarik eta konfiantzazko norbaitekin partekatu eta laguntza eskatu.
Beraz, sare sozialak erabiltzeari utzi beharko genioke?
Lehen esan dugun bezala, arazoa ez dira sareak, guk egiten dugun erabilera, haiei eskaintzen diegun denbora eta kontsumitzen ditugun eduki motak baizik. Gure osasun mentala zaintzeko, garrantzitsua da sare sozialen erabileran oreka egokia mantentzea. Horretarako, hona hemen abian jar ditzakezun estrategia batzuk:
Jarri ordu bat zure sareak berrikusteko:
Ikusi duzunez, zure sare sozialak luzaroan erabiltzeak mendekotasuna sor dezake. Saia zaitez haren erabilera egunean denbora jakin batera mugatzen, batez ere beste pertsona batzuekin zaudenean, eta erabaki zein espaziotan erabil dezakezun mugikorra. Ordenagailua eta telefono mugikorra logelatik kanpo uztea, sareak erabiltzean ordutegi bat egitea, jakinarazpenak desaktibatzea edo hegazkin modua erabiltzea beste gauza batzuk egiten dituzun bitartean edo jendearekin zauden bitartean, proposatzen ditugun ideia batzuk dira eta distrazioak saihesten lagunduko dizutenak.
Konektatu bizitzarekin:
Egia da sare sozialek beste pertsona batzuekin harremanetan egoten edo jende berria ezagutzen lagun diezaguketela, baina inoiz ez dute besteekin benetako harremana ordezkatu behar. Konektatuta ematen dugun gehiegizko denboraren ondorioz, benetako gauzak galtzen ditugu, eta horrek harreman pertsonalen deskuidua, deskonexio emozionala eta autoestimu baxua sortzen ditu. Jendearekin bizitza errealean konektatzeak zure osasun mentala hobetzen lagun diezazuke.
Eman denbora pixka bat sareetatik libre:
Zure sare sozialetara konektatuta denbora asko ematen baduzu, horietatik erabateko atsedena hartzera gonbidatzen zaitugu. Zaila iruditzen bazaizu, eguneko erabilera mugatuz has zaitezke. Hori eginez gero, hobeto atseden hartuko duzula eta momentua gehiago gozatuko duzula ikusiko duzu.
Saihestu eduki kaltegarria:
Gelditu une batez eta pentsatu zer eduki kontsumitzen duzun zure sare sozialeta. Nola sentiarazten zaitu? Denok erabiltzen ditugu sare sozialak hainbat arrazoirengatik, eta garrantzitsua da haietaz jabetzea. Galdera hauen erantzunak ezagutzeak zure ohiturak hobetzen lagun diezazuke eta haietan ematen duzun denborari mugak ezartzen.
Distira duen guztia ez da urrea:
Sare sozialek errealitatearen bertsio iragazi bat erakusten digute. Askotan, pertsonek beren bizitzako gauzarik nabarmenena partekatzen dute, bizitza perfektuaren irudia erakutsiz. Pertsonen bizitzaren zati idilikoak bakarrik ikusteak eragin negatiboa izan dezake gure autoestimuan eta konfiantzan, eta horrek presioa eta antsietatea areagotu ditzake irudi perfektua mantentzeko.
Nork hitz egiten du zertaz?:
Sare sozialetan hitz egiten duten eta aholkuak ematen dituzten guztiak ez daude horretarako prestatuta, eta esaten digutena eta aholkatzen digutena sinesteko tentazioan eror gaitezke. Izan kritikoa, eta bilatu hitz egiten duenak gai horri buruz benetan jakin dezan.
Egin garbiketa sare sozialetan :
Zure osasun mentalerako kaltegarria den edukia identifikatuta daukazunean, hartu denbora ondo sentiarazten ez dizuten kontuak jarraitzeari uzteko, eta mantendu soilik ikusi nahi dituzun lagun eta orrialdeak.
Mantendu beti zure pribatutasuna:
Hobe ez argitaratzea zure bizitza pribatuko edukiak. Gogoratu sareetan partekatzen dugun informazioa gure irudi publikoari lotuta geratzen dela, eta nahiz eta ezabatzen saiatu, haren arrastoak gera daitezkeela. Horregatik, garrantzitsua da edozer argitaratu aurretik ondo pentsatzea, argazkiak edo bideoak barne. Inoiz egin ez baduzu, berrikusi zure sare sozial guztien pribatutasun-konfigurazioa, nahi duzunak bakarrik ikus dezan; estali web-kamerak erabiltzen ez dituzunean; eta kontuz ibili online aplikazio eta zerbitzuetan erregistratzean, bereziki zure izen osoa, helbidea edo argazkia ematen duzunean. Asmatutako izen bat erabil dezakezu, irudi edo marrazki bat zure argazkiaren ordez...
Sareak ez dira bizitza errealaren isla, askotan errealitatearekin bat ez datorren irudi bat proiektatzen dute, argazki eta bideo gehienak iragazkiekin edo programekin ukitu ohi baitira. Influencer-ek beren profiletan erakusten dutena egunerokotasunaren zati bat besterik ez da, zer erakutsi nahi duten eta beren bizitzako zer une ezkutatzen dituzten aukeratzen dute.
Sareak ez dira bizitza errealaren isla, askotan errealitatearekin bat ez datorren irudi bat proiektatzen dute, argazki eta bideo gehienak iragazkiekin edo programekin ukitu ohi baitira. Influencer-ek beren profiletan erakusten dutena egunerokotasunaren zati bat besterik ez da, zer erakutsi nahi duten eta beren bizitzako zer une ezkutatzen dituzten aukeratzen dute.
Like-kopuruak ez du zorionik ematen. Jasotzen duzun like-kopuruak ez du zerikusirik pertsona gisa duzun balioarekin, eta jarraitzaile asko izateak ez du esan nahi lagun asko eta harreman osasungarriak izatea. Batzuetan, gure inguruneak gure ideiak eta ekintzak indartzea behar dugula senti dezakegu. Zure indarguneak eta ahuleziak identifikatzeko gai bazara, besteen onespena gutxiago beharko duzu.
Like-kopuruak ez du zorionik ematen. Jasotzen duzun like-kopuruak ez du zerikusirik pertsona gisa duzun balioarekin, eta jarraitzaile asko izateak ez du esan nahi lagun asko eta harreman osasungarriak izatea. Batzuetan, gure inguruneak gure ideiak eta ekintzak indartzea behar dugula senti dezakegu. Zure indarguneak eta ahuleziak identifikatzeko gai bazara, besteen onespena gutxiago beharko duzu.
Laburbilduz, sare sozialak tresna ahaltsuak dira eta abantaila ugari dituzte, baina gure osasun mentalean eragin nabarmena izan dezakete horiek behar bezala erabiltzen ez baditugu. Lineaz kanpoko jardueren eta eman diezazkiguketen abantailen arteko oreka osasuntsua mantentzea, eta behar izanez gero laguntza profesionala bilatzea funtsezkoa da gure osasun mentala aro digitalean zaintzeko.
Avifesen, zu laguntzeko konpromisoa dugu, zure bizi kalitatea eta ongizatea ahalik eta onena izan dadin. Horregatik, gurekin harremanetan jartzera animatzen zaitugu...
quiz
SARE SOZIALEN GALDETEGIA
