ANTSIETATEA

zer da.

Antsietatea sentsazio desatsegina da, mundu guztiak noizbait sentitu duguna, batez ere kezkatzen gaituen zerbaiti aurre egin behar diogunean: azterketa bat egin, lan-elkarrizketa bat, pertsona berriak ezagutu...

Batzuetan, antsietateak gauzez gehiegi kezkatzen zaitu, egun osoan kezka horiek kontrolatu gabe pentsatzea eraginez.

Kezka edo beldur hori benetako arriskuarekiko neurrigabea izan ohi da. Hau da antsietate arazoren bat pentsa genezake.

Nola ezagutzen jakin nahi duzu?
Jarraitu irakurtzen, detektatzeko gako asko emango dizkizugu.

Nola antzeman.

Antsietatea modu askotan eta une desberdinetan agertzen da; horregatik, hasierako seinaleak detektatzen ikasten baduzu, hobeto kontrolatu ahal izango duzu.

Sintomak banan-banan edo aldi berean ager daitezke:

SEINALE
FISIKOAK

SEINALE
KOGNITIBOAK

MOTOR
SEINALEAK

Informazio gehiago

Seinale batzuk oso zorrotz eta automatikoki agertzen dira, adibidez:

Arnasketaren eta bihotz-erritmoaren azelerazioa.
Izerditzea.
Lehortasuna ahoan.
Bularreko presio-sentsazioa.
Zorabioak.
Etab.

Beste batzuk pixkanaka agertzen dira, adibidez:

Jateko gogoa galtzea edo handitzea.
Lo egiteko zailatasunak.

Informazio gehiago

(Pentsamenduak)

Pentsatzeko moduan eta, batez ere, pentsatzen dugun edukian asko eragiten du.

Bereizgarriak dira beldurrarekin eta kontrol ezarekin estu lotuta dauden pentsamendu kontrolaezinak.

Konturatu zara inoiz etengabe pentsatzen ari zarela egiten duzun guztia gaizki aterako dela?
Ez duzula jakingo zer esan lagun talde berri horretara aurkezten zaituztenean?
Beldur izugarria sartzen zaizu zerbait lekuz kanpo esateko?

Hala bada, horrelako pentsamenduak antsietatearekin oso lotuta daudela jakin behar duzu.

Eragin diezaieke ere:

Arreta eta kontzentratzeko gaitasunari.
Eguneroko gauzei buruz ikasteko erreztazunari.
Ematen dizkiguten azalpenak argi ulertzeko gaitasunari.

Informazio gehiago

(Comportamiento)

Antsietate-maila handia denean, gure portaeran ere ager daiteke.

Oso urduri sentitzea.
Modu traketsean edo harrapatuan mugitzea.
Egunez eguneko jarduerak zailtzen dizkiguten dardarak ager daitezke.
Barailen tentsioa eta abar agertu daitezke.

SEINALE
FISIKOAK

Informazio gehiago

Seinale batzuk oso zorrotz eta automatikoki agertzen dira, adibidez:

Aceleración de la respiración y el ritmo cardíaco.
Sudoración.
Sequedad en la boca.
Sensación de presión en el pecho.
Mareos.
Etc.

Beste batzuk pixkanaka agertzen dira, adibidez:

Pérdida o aumento del apetito.
Dificicultad para dormir bien.

SEINALE
KOGNITIBOAK

Informazio gehiago

(Pentsamenduak)

Pentsatzeko moduan eta, batez ere, pentsatzen dugun edukian asko eragiten du.

Bereizgarriak dira beldurrarekin eta kontrol ezarekin estu lotuta dauden pentsamendu kontrolaezinak.

¿Te has descubierto alguna vez pensando constantemente que todo lo que hagas saldrá mal?
¿Que no sabrás qué decir cuando te presenten a ese nuevo grupo de amigos?
¿Te entra un miedo atroz a decir algo fuera de lugar?

Hala bada, horrelako pentsamenduak antsietatearekin oso lotuta daudela jakin behar duzu.

Eragin diezaieke ere::

La capacidad para atender y concentrarnos.
Memorizar las cosas del día a día.
Entender con claridad las explicaciones que nos dan.

MOTOR
SEINALEAK

Informazio gehiago

(Comportamiento)

Antsietate-maila handia denean, gure portaeran ere ager daiteke.

Sentirnos muy inquietos.
Movernos de forma torpe o atropellada.
Pueden aparecer temblores que incluso nos dificultan las actividades de día a día.
Aparece la tensión mandibular, etc.

antsietate-atakeak.

Inoiz sufritu al dituzu? Ba al dakizu nola errekonozitu?

Antsietate-atakea bat bat-batean agertzen da, kontrolatu ezinik.

Beldurrezko pentsamendu bizien olde bat bezala, mekanismo fisiologikoak leherrarazten dituena.

Ikasi antzematen

Kezka-sentsazio bizia agertzen da, arrisku handi bat gertatzear dela antzemango bazenu bezala.

Bihotzak taupada handia eta bizkorra ematen dizu, baita arnasketak ere, eta mina ere senti dezakezu bularrean.

Izerditan has zaitezke, baita begiak lausotu edo zorabiatu ere.

Kezka-sentsazio bizia agertzen da, arrisku handi bat gertatzear dela antzemango bazenu bezala.

Bihotzak taupada handia eta bizkorra ematen dizu, baita arnasketak ere, eta mina ere senti dezakezu bularrean.

Izerditan has zaitezke, baita begiak lausotu edo zorabiatu ere.

Sentsazioa hain handia da, non sufritzen dagoen pertsonak sintoma horiek inoiz ez direla geldituko eta hil daitekeela pentsatu dezake.

Garrantzitsua da jakitea sintoma horiek beti gailurrera iristen direla eta, ondoren, berriro erregulatzen direla.

Lehen sintoma horiek antzematen jakinez gero, estrategiak ezartzeko aukera izango duzu, puntu akutu horretara iristeko.

Antsietaterako medikaziorik ba al dago?

Bai, antsiolitikoak antsietate-kasuetarako ohiko farmakoak dira. Sendagai horiek psikiatriako profesional batek errezetatzen ditu. Profesional horrek gainbegiratu beharko du, egiten diren dosi aldaketak kontrolatuz.

Gainera, gomendagarria da medikamentuak terapia psikologiko batekin osatzea, sintomak azkar ezagutzeko eta kontrolatu ahal izateko estrategiak eta tresnak eskainiko dituena.

Antsietatea kudeatzeko aholkuak

Nola kontrola dezaket?

Antsietatea oso lotuta dago kezkarekin eta estresarekin; erlaxazio handiagoko espazioak aurkitzen laguntzen duten jarduera guztiak lagungarriak izango dira.

AURRE EGIN

IDENTIFIKATU

DESKONEKTATU

Kezkatzen gaituenari aurre egiteak une bateko antsietatea ekar dezake, baina epe luzera murrizten laguntzen du.

Pentsamendu distortsionatuak identifikatzeak (normalean katastrofistak) pentsamendu horiek geldiarazten eta errealistago eta moldakorretara aldatzen laguntzen du.

Gozamen-jarduerei denbora emateak (irakurtzea, lagunekin egotea, paseatzea, kirola egitea…) burua askatzen eta lasaitzen laguntzen du.

AURRE EGIN

Kezkatzen gaituenari aurre egiteak une bateko antsietatea ekar dezake, baina epe luzera murrizten laguntzen du.

IDENTIFIKATU

Pentsamendu distortsionatuak identifikatzeak (normalean katastrofistak) pentsamendu horiek geldiarazten eta errealistago eta moldakorretara aldatzen laguntzen du.

DESKONEKTATU

Gozamen-jarduerei denbora emateak (irakurtzea, lagunekin egotea, paseatzea, kirola egitea…) burua askatzen eta lasaitzen laguntzen du.

Nola kontrolatu azterketetan?

Ebaluatzen gaituzten azterketa edo proba bati aurre egitean, ohikoa da antsietatea agertzea.
Espero den puntuazioa bertan behera uzteko edo ez lortzeko kezka oso handia izaten da, eta areagotu egiten da probaren unera hurbildu ahala.

LEHENAGO

BITARTEAN

Garrantzitsua da antsietatea arrastoan mantentzen laguntzen diguten alderdiak ezagutzea eta praktikan jartzea, hala nola:

Ariketa erregularki egitea

Lagunentzat denbora gordetzea

Lo-ordutegi egonkorra izatea

Probaren aurretik tentsioa murrizteko, baliagarria izan daiteke arnasketa-ariketak egitea.

Azterketa egiten duzunean, hasteko, erantzun ditzakezun galderak erantzuten hasi.

Horrela, ziur ez zauden galderetan zeure burua blokeatzea saihestuko duzu, eta proba egiten jarraitzea oso zaila egingo dizuten pentsamendu negatibo eta aurreratzaile horiek agertzea.

LEHENAGO

Garrantzitsua da antsietatea arrastoan mantentzen laguntzen diguten alderdiak ezagutzea eta praktikan jartzea, hala nola:

Ariketa erregularki egitea

Lagunentzat denbora gordetzea

Lo-ordutegi egonkorra izatea

Probaren aurretik tentsioa murrizteko, baliagarria izan daiteke arnasketa-ariketak egitea.

BITARTEAN

Azterketa egiten duzunean, hasteko, erantzun ditzakezun galderak erantzuten hasi.

Horrela, ziur ez zauden galderetan zeure burua blokeatzea saihestuko duzu, eta proba egiten jarraitzea oso zaila egingo dizuten pentsamendu negatibo eta aurreratzaile horiek agertzea.

Antsietateak denboran irauten badu, ezin baduzu kontrolatu eta, azkenean, zure egunerokotasunean eragina badu eta nagusi bada, osasun mentalean espezializatutako zerbitzuetara joatea gomendatzen dizugu, bai eremu medikoan, bai inguruko elkarteetatik.